नागरिकको हेराइ र भोगाइमा संविधान
३ आश्विन २०८०, बुधबार ०९:५३
देशमा नयाँ संविधान जारी भएको आठ वर्ष भएको छ । २०७२ साल असोज ३ गते संविधान जारी भएपछि नागरिकले आफ्ना हकअधिकार सुनिश्चित हुन्छ भन्ने ठानेका थिए । तर, संविधानमा लेख्दैमा त्यसको कार्यान्वयन हुने भन्ने कुरा होइन । अहिले पनि संविधानमा लेखिएका कतिपय कुराहरु कार्यान्वयन भएका छैनन् । संविधानले सुनिश्चित गरेका मौलिक हकका कुराहरु लागू हुन सकेको छैन ।
तर, यसो भन्दैमा २०७२ सालको संविधान जारी भएपछि केही पनि भएको छैन भन्ने पनि होइन । देशमा गणतन्त्र, सङ्घीयता, धर्मनिरपेक्षता जस्ता कुराहरु लागू भएका छन् । संविधानअनुसार दुईपटक तीन तहको चुनाव भएका छन् । महिला, जनजाति, सीमान्तकृतहरुको आवाज सुनिन थालेको छ । उनीहरुको हक, अधिकार सुनिश्चित भएको छ । मानिसहरुले आफ्ना आवाजहरु निर्धक्क उठाउन पाएका छन् । २०७२ सालमा संविधान जारी भइसकेपछिको यो आठ वर्षमा नागरिकहरुले कस्तो महसुस गरे त ।
संविधानमा भएका कुराहरु पूर्णरुपमा लागू होस्
रिता पौडेल
गृहिणी
यो संविधान आएपछि महिलाहरुलाई ३३ प्रतिशत अधिकार छुट्याएको छ । यो कुरा पूर्णरुपमा लागू त भएको छैन । तर, केही लागू भए पनि यो पनि अहिलेको अवस्थामा ठूलो मान्नुपर्ने हुन्छ । महिलाहरुले पूर्णरुपमा अधिकार अहिले पनि पाउन सकेका छैनन् । महिलाहरु अहिले पनि घरायसी काममै सीमित छन । यस्ता कामहरुको राम्रो मूल्याङ्कन हुने गरेको छैन । अहिले पनि महिलाहरुको अरु काम छैन घरमै मात्र काम त हो भनेर हेर्ने गरिन्छ । महिलाहरुको यो मेहनतको मूल्याङ्कन कहीँ पनि भए जस्तो लाग्दैन । एउटा घरपरिवार बनाउन महिला त्यसमा पनि गृहिणीको अझै धेरै भूमिका छ तर, पनि त्यसको कतै कदर भए जस्तो लाग्दैन ।
घरमात्र नभएर देश बनाउन पनि महिलाको धेरै भूमिका छ । तर, पनि त्यसको उचित कदर कतै भएको छैन । यस्ता कुराहरु संविधान वा नियम, कानुन कतै पनि लागू भएजस्तो लाग्दैन । धेरै अधिकारका बारेमा लेखिएका पनि छन् । शायद यसै कारणले होला महिलाहरु घरेलु हिंसालगायत अरु अन्यायकाविरुद्धमा पनि आवाज उठाउन सक्ने भएका छन् । महिलाहरु अहिले धेरै आफ्ना हक अधिकारका विषयमा लड्नसक्ने भएका छन् । यो पनि शायद संविधानमा भएको हक, अधिकारका कारण हुनसक्छ । कानुनमा नहुने हो भने बोलेर मात्र पनि केही हुँदैन थियो । कानुनमा हुँदा त यहाँ थिचोमिचो गर्छन् । संविधानमा भएका कारण यसले आशा जगाएको छ । भएका कुराहरु पूर्णरुपमा लागू होस् । संविधानमा लेखिएका कुराहरुलाई राम्रोसँग अध्ययन गरेर सरकारले लागू गरोस् भन्ने इच्छा छ ।

फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया